كارستن نيبور ( مترجم : پرويز رجبى )
69
سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى )
كمياب گشت . در اينجا درخت ميوهء خوبى به فراوانى وجود دارد . بين درختها جدولبندى شده است ، اما جدولها پاكيزه نگه داشته نمىشوند . وسط باغ يك ساختمان هشتگوش بلند با سقفى چينى قرار دارد « 1 » . اين ساختمان ، دو ساختمان كنارهء بلند دارد . سالن داخلى بنا هم هشتگوش است و فضاى اطرافش در دو طبقه ساخته شده است . در طبقهء بالا ، دورتادور ، يك گالرى قرار دارد و در بالا و پايين ، در گوشهها ، اتاقهاى كوچكى وجود دارد . شيشههاى پنجرهها كوچك و بيشتر رنگى هستند . قسمت پايين ديوارها پوشيده از مرمر تبريز است . بقيه ديوار با نقاشىهاى برگ و گل زينت داده شده است ، كه قسمتى از آنها طلاكارى شده است و قسمتى با رنگهاى زندهاى نقاشى شده است . حتى در قسمت بيرونى ديوارهاى ساختمان اصلى نقاشىهايى از چهره و اندام انسانى به چشم مىخورد . هم در داخل سالن بزرگ و هم در خارج ساختمان حوضهاى فوارهدارى قرار دارد . در طبقهء دوم هركدام از ساختمانهاى كناره سالن بزرگى ساخته شده است ، كه يك طرفش [ طرف داخلى ] باز است . خلاصه اينكه من در تركيه ، مصر و عربستان ، هيچ ساختمانى را نديدم ، كه با اين همه ذوق و سليقه ساخته شده بوده باشد . يك طرف يكى از ساختمانهاى كناره ، در كنار ديوار باغ و محوطهء چهارگوش بزرگى قرار دارد . اين محوطه هم ديوار خوبى دارد . در اين ديوار رواقهايى به صورت اتاقهاى كوچكى ساخته شده است و وقتىكه وكيل براى مدتى در اينجا بهسر مىبرد ، از اين رواقها به جاى سربازخانه استفاده مىشود . در آنطرف حياط ساختمان بلند و باريكى قرار دارد . مىگويند در بالاى اين بنا ، نوازندگان طبل و دهل و نىلبك مىايستند و مىنوازند . چون
--> ( 1 ) . ظاهرا منظور نيبور عمارت كلاه فرنگى است . اين شكل معمارى ، از زمان مغولها در ايران معمول شده است و به خاطر شباهتى كه سقف اين ساختمان به سقف ساختمانهاى شرق دور دارد ، نيبور سقف ساختمان را چينى مىنامد .